Wybudowanie biogazowni, choć najbardziej kosztowne, to nie koniec wydatków. Koszty operacyjne działającej instalacji (OPEX) mogą sięgać setek tysięcy złotych miesięcznie i należy je uwzględnić w biznesplanie. Dobra widomość jest taka, że można je optymalizować.
Koszty operacyjne biogazowni determinuje wiele czynników, tj. rodzaj stosowanego surowca, zastosowana technologia czy model serwisowania. Można je podzielić na dwie główne grupy: koszty zmienne oraz stałe.
Opłaty zmienne zależne są od wielkości produkcji. Są to np. koszty surowca (wraz z ewentualnym transportem), koszty paliw oraz wysokość podatku akcyzowego związanego z energią zużywaną na potrzeby własne biogazowni.
Druga grupa, koszty stałe, dotyczy opłat, jakie biogazownia będzie ponosić niezależnie od wielkości produkcji. Są wśród nich wynagrodzenia pracowników, wydatki na części zamienne, remonty silników gazowych i innych urządzeń zainstalowanych w biogazowni, a także koszty zarządzania instalacją czy ubezpieczenia.
KONGRES BIOGAZU 2026 – W GRUDNIU SPOTKAMY SIĘ W WARSZAWIE
70-80% całości kosztów zmiennych stanowi opłata za substrat stosowany w biogazowni. To duża pozycja, więc naturalnie szuka się sposobów na jej obniżenie. Idealnym rozwiązaniem jest sytuacja, w której to dostawca surowca płaci właścicielowi biogazowni za jego zagospodarowanie lub kiedy substrat jest pozyskiwany za darmo. Dlatego już na etapie planowania biogazowni ważną kwestią jest zbadanie lokalnego rynku pod kątem dostępności taniego surowca.
W przypadku instalacji rolniczej o mocy 1 MW, koszty zmienne stanowią ok. 45% w ogólnej strukturze kosztów, zaś stałe – ok. 52%
W grupie kosztów stałych głównymi składowymi są koszty serwisowania instalacji mogące stanowić w standardowych przypadkach od 10 do 20% całej tej grupy, wynagrodzenia, które – w zależności od schematu pracy instalacji biogazowej – mogą wynosić od kilku do kilkunastu procent całości kosztów operacyjnych stałych oraz – o czym nie należy zapominać – wydatki na energię elektryczną konsumowaną przez instalację.
Ta ostatnia pozycja często jest pomijana w kalkulacji, a stanowi ważny, realny koszt funkcjonowania. W zależności od rodzaju, biogazownia może mieć zużycie własne na poziomie 5 lub nawet 17% produkcji, co stanowi roczną kwotę od 219 do nawet 750 tys. zł (przy założeniu ceny energii na poziomie 500 zł/MWh).
Podsumowując, struktura kosztowa biogazowni rolniczej będzie mniej więcej stała, jednak wielkość jej poszczególnych składników będzie się różniła w zależności od modelu działania, rodzaju zastosowanego wsadu, sposobu serwisowania, itp. Warto wspomnieć, że zarówno koszty zmienne, jak i stałe można, a nawet trzeba, optymalizować. W przypadku substratu, ten proces zaczyna się już w momencie zbioru lub kontraktowania.
Oto mapa biogazowni rolniczych w Polsce!
Przykładem mogą być różnego rodzaju kiszonki, które przy zbiorze należy odpowiednio rozdrobnić i zabezpieczyć w czasie przechowywania.
Przy niewłaściwej ochronie, potencjał biogazodochodowości może się obniżyć od kilkunastu do kilkudziesięciu procent, co przełoży się na większe zużycie surowca, a w konsekwencji wygeneruje wyższe koszty zmienne.
W przypadku biogazowni rolniczej o mocy 1 MW całkowity koszt roczny funkcjonowania takiej instalacji można przyjąć na poziomie 4 do 5 mln zł. Oczywiście nie obejmuje to niestandardowych działań, takich jak kosztochłonna wymiana poszycia zbiorników czy ich oczyszczania
Jeśli chodzi o koszty stałe i sposoby ich optymalizacji to w mojej opinii najważniejsza jest prewencja, w myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Odpowiednia, zgodna z dokumentacją techniczno-ruchową eksploatacja urządzeń wchodzących w skład instalacji biogazowej, dotrzymywanie reżimów przeglądów technicznych oraz codziennych czynności eksploatacyjnych, może w znaczący sposób obniżyć opłaty za serwis.
Kolejnym ważnym aspektem jest monitoring procesu produkcyjnego oraz szybkie i właściwe reagowanie na jego wszelkie zaburzenia. Takie działania pozwolą uniknąć kosztów związanych z destabilizacją procesu, pracą z niższą wydajnością, które to będą generowały zmniejszone przychody biogazowni przy wyższych kosztach funkcjonowania instalacji (zarówno zmienne, jak i stałe).
Chcesz wiedzieć wszystko o biogazie? Czytaj „Akademię inwestora biogazowego”!
Pobierz bezpłatnie najnowszy numer:
Akademia Inwestora Biogazowego
Wyślij link na adres email:
Tekst: Łukasz Majewski, Production Manager Goodvalley Polska
Zdjęcie: Shutterstock
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
