– Inwestycje gazowe lub biometanowe to dla gmin bardzo konkretny impuls rozwojowy. Z jednej strony poprawiają bezpieczeństwo energetyczne i wspierają transformację w kierunku czystszych źródeł energii, a z drugiej przynoszą wymierne korzyści finansowe dla samorządów – mówi w rozmowie z „Zieloną Gminą” dr Sławomir Hinc, prezes zarządu spółki GAZ–SYSTEM.
MATERIAŁ PROMOCYJNY / PARTNER WYDANIA
CORAZ WIĘCEJ GMIN INTERESUJE SIĘ BIOGAZEM I BIOMETANEM, DOSTRZEGAJĄC W NICH SPOSÓB NA ZAGOSPODAROWANIE BIOODPADÓW I LOKALNYCH ZASOBÓW. CZY PANA ZDANIEM MOŻE TO BYĆ TAKŻE REALNY KIERUNEK ROZWOJU ENERGETYKI LOKALNEJ?
Zdecydowanie tak. W polskich realiach biogaz i biometan to nie tylko jedno z narzędzi transformacji energetycznej, ale także ważny element wzmacniania niezależności opartej na lokalnych zasobach.
Gminy dysponują dużym potencjałem wykorzystania bioodpadów komunalnych i rolniczych. Zamiast traktować je wyłącznie jako problem, można je przetworzyć w energię lub paliwo. Dzięki temu samorządy rozwiązują kwestię zagospodarowania odpadów, a jednocześnie zyskują dodatkowe źródło energii, a czasem także dochodów.
JUŻ DZISIAJ ZAPISZ SIĘ NA KONGRES BIOMETANU 2026!
Co ważne, biometan to energia stabilna i lokalna. Nie jest tak podatna na wahania cen surowców jak paliwa kopalne. Dlatego w mojej ocenie może on stać się jednym z ważnych filarów nowoczesnego, niskoemisyjnego i bezpiecznego systemu energetycznego.
BIOMETANOWNIE MOGĄ MIEĆ KLUCZOWE ZNACZENIE DLA BUDOWANIA SAMOWYSTARCZALNOŚCI ENERGETYCZNEJ ZARÓWNO GMIN, JAK I KRAJU. ALE CZY OBECNA SIEĆ PRZESYŁOWA GAZ–SYSTEM JEST PRZYGOTOWANA NA PRZYJMOWANIE BIOMETANU Z ROZPROSZONYCH ŹRÓDEŁ, TAKICH JAK INSTALACJE GMINNE CZY PRYWATNE?
Zapewniam, że już dziś jesteśmy przygotowani na taki scenariusz. System przesyłowy GAZ–SYSTEM może przyjmować zarówno gaz ziemny, jak i biometan. Nasza infrastruktura ma odpowiednią przepustowość i nie widzimy barier, które ograniczałyby wprowadzanie biometanu do sieci. Co więcej, z technologicznego punktu widzenia to rozwiązanie jest relatywnie proste. Biometan ma bowiem takie same parametry jakościowe jak gaz ziemny, więc może być transportowany w tej samej sieci i przy użyciu tych samych rozwiązań technicznych.
Jednocześnie pracujemy nad rozwiązaniami, które mogą jeszcze bardziej ułatwić rozwój tego rynku. Jednym z nich jest koncepcja Instalacji Przeładunku Paliwa Gazowego, czyli regionalnych punktów, w których biometan z kilku instalacji może być zbiorczo wprowadzany do systemu przesyłowego. To rozwiązanie może być tańsze i bardziej dostępne niż klasyczne przyłączenia – szczególnie w przypadku mniejszych, rozproszonych biometanowni.
SPÓŁKA GAZ–SYSTEM JUŻ NIE RAZ DEKLAROWAŁA CHĘĆ WPROWADZANIA BIOMETANU DO SIECI. W JAKI SPOSÓB MOŻE POMÓC W TYM ZARÓWNO INWESTOROM PRYWATNYM, JAK I ZARZĄDCOM INSTALACJI KOMUNALNYCH?
Naszą rolą jest przede wszystkim stworzenie warunków, które umożliwią producentom biometanu łatwe wprowadzanie go do systemu przesyłowego. Dlatego rozwijamy infrastrukturę i rozwiązania, które ułatwią dostęp do sieci zarówno inwestorom prywatnym, jak i instalacjom komunalnym. Na przykład takie jak wspomniana wcześniej koncepcja Instalacji Przeładunku Paliwa Gazowego.
Chcemy lokalizować je w regionach, gdzie produkcja biometanu będzie największa. Dzięki temu biometan będzie można transportować cysternami do punktów zbiorczych i dopiero tam wprowadzać go do systemu przesyłowego. To pozwoli uniknąć konieczności budowy nowych rurociągów przy każdej instalacji.
JUŻ DZISIAJ ZAPISZ SIĘ NA FORUM ZIELONA GMINA 2026!
Kolejnym ważnym elementem są jasne i jednolite zasady przyłączenia do sieci. Jako operator krajowego systemu przesyłowego mamy obowiązek je zapewnić i staramy się, aby nasze procedury były jak najprostsze i jak najbardziej zrozumiałe dla inwestorów.
Wiemy też, że rynek biometanu w Polsce dopiero się rozwija, dlatego stawiamy na dialog i wymianę wiedzy. Organizujemy warsztaty dla rynku, podczas których wyjaśniamy przepisy i wymagania techniczne, a także rozmawiamy z inwestorami o ich potrzebach. Dzięki temu możemy lepiej przygotować system na rozwój biometanu i wspierać uczestników rynku w realizacji nowych projektów.
NA JAKIM ETAPIE SĄ PRACE KONCEPCYJNE LUB INWESTYCYJNE DOTYCZĄCE PUNKTÓW ZBIORCZYCH ZATŁACZANIA BIOMETANU? GDZIE MAJĄ POWSTAĆ I Z CZEGO WYNIKA ICH LOKALIZACJA?
Z naszych analiz wynika, że potencjał rynku biometanu w Polsce jest naprawdę duży. Zgłosiło się do nas ponad 30 firm z różnych branż, które przedstawiły łącznie 141 projektów biometanowych. To pokazuje, że zainteresowanie tym kierunkiem jest bardzo realne.
Duże zainteresowanie wzbudziła też koncepcja Instalacji Przeładunku Paliwa Gazowego. Takie punkty zbiorcze pozwalają znacząco obniżyć koszty inwestycji i ułatwiają włączenie do systemu także mniejszych projektów, które dziś znajdują się poza zasięgiem infrastruktury przesyłowej. W zaproponowanych przez GAZ–SYSTEM lokalizacjach zgłoszono już 19 projektów, o potencjalnej produkcji około 72 mln m3 biometanu rocznie. Na potrzeby badania wskazaliśmy wstępnie punkty w pięciu gminach w województwach podlaskim, lubelskim, zachodniopomorskim i wielkopolskim. Dziś jesteśmy na etapie dalszego dialogu z rynkiem.
Chcemy potwierdzić realne zainteresowanie wykorzystaniem tych instalacji. Na tej podstawie będziemy wybierać konkretne lokalizacje i podejmować decyzje inwestycyjne. Równolegle prowadzimy szczegółowe analizy ekonomiczne i techniczne, które pozwolą przejść do kolejnych etapów realizacji tych projektów.
JAK INWESTYCJE INFRASTRUKTURALNE GAZ–SYSTEM WPŁYWAJĄ NA BUDŻETY GMIN, NA TERENIE KTÓRYCH SĄ REALIZOWANE? CZY SAMORZĄDY I LOKALNE SPOŁECZNOŚCI MOGĄ LICZYĆ NA DŁUGOFALOWE KORZYŚCI FINANSOWE I ROZWOJOWE Z OBECNOŚCI INFRASTRUKTURY GAZOWEJ LUB BIOMETANOWEJ?
Takie inwestycje to dla gmin bardzo konkretny impuls rozwojowy. Z jednej strony poprawiają bezpieczeństwo energetyczne i wspierają transformację w kierunku czystszych źródeł energii, a z drugiej przynoszą wymierne korzyści finansowe dla samorządów.
Każda nowa infrastruktura gazowa oznacza dla gminy stałe wpływy do budżetu. Samorządy otrzymują coroczny podatek od nieruchomości w wysokości 2% wartości inwestycji, który jest płacony przez wiele lat – często przez kilkadziesiąt. To daje stabilne i przewidywalne dochody, które można przeznaczyć na lokalne potrzeby: rozwój infrastruktury, edukację czy projekty społeczne. Dlatego w wielu gminach nasze inwestycje są postrzegane nie tylko jako element rozwoju systemu energetycznego, ale także jako długofalowa korzyść dla lokalnej społeczności i budżetu samorządu.
INWESTYCJE GAZOWE CZĘSTO BUDZĄ JEDNAK EMOCJE SPOŁECZNE, ZWIĄZANE CHOĆBY Z KWESTIAMI BEZPIECZEŃSTWA. JAKIE DOŚWIADCZENIA MA GAZ–SYSTEM W BUDOWANIU DIALOGU Z MIESZKAŃCAMI?
To prawda, duże inwestycje infrastrukturalne często budzą emocje. Dlatego dla nas kluczowy jest dialog z mieszkańcami i lokalnymi władzami. Z doświadczenia wiemy, że wiele obaw wynika po prostu z braku informacji o tym, jak działają nowoczesne instalacje gazowe i jakie standardy bezpieczeństwa stosujemy.
Dlatego na każdym etapie inwestycji prowadzimy działania informacyjne i edukacyjne. Spotykamy się z mieszkańcami, rozmawiamy z samorządami i wyjaśniamy, jak będzie wyglądała realizacja projektu. Naszym celem jest nie tylko przekazanie informacji, ale też wysłuchanie lokalnych potrzeb i znalezienie rozwiązań, które będą akceptowalne dla wszystkich stron.
141 – LICZBA PROJEKTÓW BIOMETANOWYCH ZGŁOSZONYCH PRZEZ PONAD 30 FIRM W BADANIU RYNKU SPÓŁKI GAZ–SYSTEM
Takie podejście sprawdziło się przy wielu dużych projektach. Przy budowie Baltic Pipe kluczowy był dialog ze środowiskiem rybackim i uwzględnienie specyfiki terenów turystycznych nad Bałtykiem. Przy interkonektorze Polska–Litwa ważne były rozmowy z rolnikami z Podlasia. Z kolei przy gazociągu Gustorzyn–Wronów wspólnie wypracowaliśmy sposób prowadzenia prac w sadach tak, aby zachować instalacje chroniące drzewa owocowe.
Te doświadczenia pokazują, że otwarta rozmowa i szukanie rozwiązań razem z lokalną społecznością naprawdę pomaga ograniczać napięcia i sprawnie realizować inwestycje.
CZY W PRZYPADKU BIOMETANU I BIOGAZU SPODZIEWA SIĘ PAN PODOBNYCH WYZWAŃ SPOŁECZNYCH JAK PRZY DUŻYCH INWESTYCJACH PRZESYŁOWYCH?
Oczywiście takie wyzwania mogą się pojawiać. To dość naturalne przy każdej inwestycji infrastrukturalnej. Z naszego doświadczenia, zdobytego przy budowie kilku tysięcy kilometrów gazociągów, wynika jedno: z lokalnymi społecznościami naprawdę można wypracować dobre rozwiązania, jeśli prowadzi się otwarty dialog.
Kluczowe jest przede wszystkim zrozumienie obaw mieszkańców oraz wyjaśnienie, czym jest planowana inwestycja i jakie długofalowe korzyści może przynieść dla regionu. Taka rozmowa wymaga czasu, cierpliwości i czasem także kompromisów, ale w praktyce bardzo często pozwala znaleźć wspólny język.
Duże znaczenie mają też nowoczesne technologie, które ograniczają wpływ inwestycji na otoczenie. Przy budowie gazociągów coraz częściej stosujemy technologie bezwykopowe, które pozwalają prowadzić prace z minimalną ingerencją w środowisko i zachować cenne przyrodniczo tereny. Takie rozwiązania są ważnym argumentem w rozmowie z mieszkańcami i pomagają budować społeczną akceptację dla inwestycji.
CZY SAMORZĄDY, NA PRZYKŁAD POPRZEZ OKREŚLONE DECYZJE LUB PLANOWANIE PRZESTRZENNE MOGĄ DZIŚ PANA ZDANIEM PRZYSPIESZYĆ ROZWÓJ LOKALNYCH INSTALACJI BIOMETANOWYCH? W JAKI SPOSÓB WŁADZE GMIN MOGĄ STYMULOWAĆ ROZWÓJ TEGO SEKTORA?
Rola samorządu jest kluczowa już na etapie przygotowania projektu. Przemyślane opinie oraz sprawnie wydawane decyzje administracyjne mogą skrócić proces inwestycyjny nawet o wiele miesięcy. Przykładowo wskazanie terenów pod instalacje OZE – w tym biometanownie – z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań i potrzeb mieszkańców znacząco ogranicza ryzyko formalne po stronie inwestora i minimalizuje sprzeciw społeczny. Bardzo ważne jest również nastawienie na współpracę z inwestorem oraz transparentna komunikacja.
W ramach rozwoju sektora biometanu gminy mogą także tworzyć własne „ekosystemy surowcowe”. Polega to na integracji instalacji fotowoltaicznych z sieciami lokalnych odbiorców energii, magazynami energii i innymi projektami OZE, takimi jak biogazownie czy małe elektrownie wiatrowe. Dzięki temu, w ramach spółek komunalnych, samorządy mogą realizować kompleksowe przedsięwzięcia energetyczne, zwiększając bezpieczeństwo energetyczne i promując zrównoważony rozwój dla kolejnych pokoleń.
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj magazyn Zielona Gmina:
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
