Problemy z zawarciem umów na sprzedaż energii

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, Maciej Bando, opublikował informację w sprawie problemów odbiorców końcowych związanych z brakiem ofert sprzedaży  energii elektrycznej. Okazuje się, że wielu sprzedawców nie chce kontynuować współpracy, a na rynku brak ofert. Sprawie ma się przyjrzeć Minister Energii. 

Od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2538) do Prezesa URE zaczęły docierać niepokojące sygnały od odbiorców końcowych (innych niż gospodarstwa domowe) o poważnych problemach związanych z brakiem ofert sprzedaży energii elektrycznej, a w konsekwencji brakiem możliwości zawarcia umów na sprzedaż tej energii. W kilkunastoletniej historii funkcjonowania detalicznego rynku energii elektrycznej taką sytuację należy uznać za bezprecedensową.

Sytuacja szczególnie jest trudna dla odbiorców, którym w sposób naturalny skończyły się/kończą się umowy terminowe zawarte kilka lat wstecz, chcą zmienić sprzedawcę i nie mogą znaleźć nowych ofert na rynku. Jednocześnie dotychczasowi sprzedawcy nie chcą kontynuować z nimi współpracy.

Warto przypomnieć, że każdy odbiorca ma prawo wyboru sprzedawcy i zawarcia z nim umowy sprzedaży energii elektrycznej. Warunkiem świadczenia sprzedaży jest zawarcie umowy przez tego sprzedawcę z operatorem systemu dystrybucyjnego. Faktyczna realizacja tego prawa wymaga jednak przedstawienia przez sprzedawców ofert sprzedaży, z których odbiorca końcowy może skorzystać. Należy także zaznaczyć, iż sprzedawcy energii w zakresie działalności wolnorynkowej nie mają obowiązku przedstawiania tych ofert.

W przypadku, gdy dotychczasowy sprzedawca zakończy sprzedaż energii elektrycznej, a odbiorca nie dokona zgłoszenia nowej umowy sprzedaży do operatora, na rzecz tego odbiorcy zostanie uruchomiona sprzedaż rezerwowa, świadczona przez sprzedawcę rezerwowego wskazanego przez odbiorcę w umowie dystrybucyjnej.

Warunki sprzedaży rezerwowej, jak również zasady jej uruchamiania stanowią gwarancję ciągłości dostaw energii elektrycznej do odbiorców, w przypadku zaprzestania sprzedaży przez wybranego sprzedawcę z powodu wygaśnięcia umowy lub braku zgłoszenia do operatora nowej umowy sprzedaży. Warunkiem uruchomienia sprzedaży rezerwowej przez operatora jest wskazanie sprzedawcy rezerwowego w umowie dystrybucyjnej.

Sprzedawcą rezerwowym może być wyłącznie wybrany i zaakceptowany przez odbiorcę, w umowie dystrybucyjnej, sprzedawca.  Oferta sprzedaży rezerwowej przedsiębiorstw skierowana do odbiorców końcowych nie podlega obowiązkowi przedkładania Prezesowi URE do zatwierdzenia taryfy w obrocie energią elektryczną – jest to oferta rynkowa, która może być dowolnie kształtowana przez sprzedawcę rezerwowego.

Oferty te najczęściej zawierają wyższe ceny energii elektrycznej w sprzedaży rezerwowej w porównaniu z cenami energii w umowach sprzedaży.  Powyżej opisane okoliczności mogą prowadzić do sytuacji, w której odbiorcy końcowi nie mogąc znaleźć konkurencyjnych ofert na rynku energii będą musieli ponosić wszystkie konsekwencje (szczególnie finansowe) związane z uruchomieniem sprzedaży rezerwowej. W przypadku rozwiązania umowy sprzedaży rezerwowej przez odbiorcę zostanie dokonane wstrzymanie dostarczania energii elektrycznej.

Warto również podkreślić, że najczęściej sprzedaż rezerwową po wyższych cenach świadczą sprzedawcy pełniący funkcję sprzedawcy z urzędu, którzy jednocześnie nie chcą zawierać nowych, standardowych umów sprzedaży z odbiorcami końcowymi.  Dlatego też Prezes URE zwrócił się do Ministra Energii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji z prośbą o przyjrzenie się problemowi i podjęcie stosownych działań wg kompetencji.