Liczba składanych wniosków do programu „Czyste Powietrze” spadła z około 5 000 tygodniowo w 2024 r. do zaledwie 700–800 obecnie. Samorządy nie mają wątpliwości – program przeżywa poważny kryzys. Jednocześnie wskazują, że sytuację można jeszcze odwrócić, jeśli zostaną wprowadzone oczekiwane zmiany.
1500 samorządów odpowiedziało na ankietę Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) w sprawie „Czystego Powietrza”. Odpowiedzieli na pytanie o to, jaka jest obecna sytuacja i co powinno się zmienić.
Niepochlebne opinie
Spośród 1500 gmin aż 72% oceniło aktualną wersję „Czystego Powietrza” źle lub średnio. Pozytywnie o programie wyraził się co czwarty samorząd. Niepokojąco wyglądają również dane dotyczące zainteresowania programem. Aż 82% gmin wskazało, że obserwuje wyraźny zastój w składaniu wniosków.
Gdzie kupić dobry pellet? Sprawdź na naszej mapie!
Gminy wskazują na kilka przyczyn, które mogą powodować spadek zainteresowania programem:
- długi czas oczekiwania na zwrot poniesionych kosztów – 81%,
- wymóg przeprowadzenia kompleksowej termomodernizacji – 79%,
- konieczność opłacenia z góry kosztów audytu energetycznego – 74%.
W ocenie samorządów problemem pozostają także skomplikowane i niezrozumiałe dla mieszkańców zasady programu (44%) oraz niedostosowanie go do potrzeb osób o najniższych dochodach (47%).
Propozycja kolejnych zmian
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje w najbliższym czasie wdrożyć kolejne zmiany w programie. Kierunek tych działań popiera 40% ankietowanych gmin. Z kolei 23% samorządów uważa, że są one niewystarczające i nie przełożą się na wyraźny wzrost zainteresowania programem.
Respondenci wskazali, jakie działania ich zdaniem mogłyby poprawić sytuację „Czystego Powietrza”:
- wprowadzenie darmowego bonu na audyt energetyczny dostępnego dla każdego potencjalnego beneficjenta,
- umożliwienie częściowej termomodernizacji budynku,
- złagodzenie wymogu 3-letniej własności budynku,
- uproszczenie dokumentacji,
- skrócenie czasu rozpatrywania wniosków,
- przyspieszenie wypłat dotacji,
- podniesienie progów dochodowych.
W reformie proponowanej przez NFOŚiGW wprowadzone zostaną tylko trzy pierwsze postulaty, przy czym bony na audyt energetyczny pojawią się dopiero od nowego roku i będą dotyczyły wyłącznie najbiedniejszych.
Czytaj też: Pomorskie gminy z milionami na termomodernizację
Zdaniem 74% respondentów odpowiednio przeprowadzona reforma programu mogłaby przyczynić się do poprawy jakości powietrza i ponownego zwiększenia zainteresowania inwestycjami termomodernizacyjnymi.
– Wydaje się, że spełnienie postulatów gmin dotyczących naprawy programu jest kluczowe do jego odblokowania. To pracownicy gmin jako pierwsi kontaktują się z beneficjentami i należy traktować ich głos jako odzew płynący ze społeczeństwa. Apeluję do NFOŚiGW o przychylenie się do tych głosów, płynących nie tylko ze strony społecznej, ale również od gmin, bo odnoszę wrażenie, że w ostatnich latach bardzo tego brakowało – komentuje Piotr Siergiej, rzecznik PAS.
Zdjęcie: Archiwum Magazynu Biomasa
Źródło: PAS
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
