Wybór sposobu ustalenia opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych – wobec swoistego „milczenia” ze strony prawodawcy – ma swobodny charakter. W grę może wchodzić zarówno uchwała rady gminy, jak i umowa oparta na przepisach Kodeksu Cywilnego.
W październikowym wydaniu „Zielonej Gminy” (5/2025) poruszyliśmy kwestię odprowadzania wód opadowych i roztopowych (czyli deszczówki), próbując wskazać podmiot odpowiedzialny za ich zagospodarowanie. Jak ustaliliśmy, to na barkach gmin spoczywa wymóg zajęcia się tym zadaniem. Wskazaliśmy zarazem za pomocą jakiego „oprogramowania” prawnego organy gminy mogą lokalnie wprowadzić stosowne opłaty dla podmiotów odprowadzających deszczówkę ze swoich nieruchomości do komunalnej sieci kanalizacyjnej.
Notabene z postawy organu regulacyjnego oraz z orzecznictwa sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2024 r. I GSK 1223/23) wynika, iż nakładanie na odbiorców końcowych obowiązku ponoszenia kosztów wywołanych koniecznością zagospodarowania ścieków komunalnych – powiększonych o wartość deszczówki i wód infiltracyjnych, nie znajduje oparcia w przepisach. Tym samym z uwagi na wyłączenie interesujących nas wód z definicji ścieku, niedopuszczalne jest pobieranie opłat za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych, ustalonych na podstawie uchwał taryfowych. W rezultacie tym bardziej zasadnym i racjonalnym jest poszukiwanie innych – niż „zakazane” taryfy – instrumentów prawnych służących wprowadzeniu opłat za deszczówkę.
UCHWAŁA RADY GMINY
Przypomnijmy, że w zbiorze owych instrumentów znajdziemy przede wszystkim uchwałę rady gminy bądź zarządzenie wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Na marginesie, ewentualne przyjęcie przez radę gminy lub gminny organ wykonawczy odpowiedniego aktu ustalającego zasady odpłatności za usługę odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do systemu kanalizacyjnego – nie eliminuje konieczności zawarcia przez zarządcę (operatora) systemu kanalizacji indywidulanych umów z odbiorcami takiej usługi. Innymi słowy, stosunki prawne pomiędzy zarządcą sieci (operatorem) a odbiorcami usług powinny opierać się na odpowiednich umowach, szczegółowo określających prawa i obowiązki stron oraz odwołujących się właśnie do postanowień omawianej uchwały (i/lub stosowanego zarządzenia).
SKORO PRZEPISY USTAWY O ZBIOROWYM ZAOPATRZENIU NIE ZNAJDUJĄ ZASTOSOWANIA DO DESZCZÓWKI, TO OPŁATY ZA USŁUGĘ ODPROWADZANIA WÓD OPADOWYCH I ROZTOPOWYCH POWINNY BYĆ USTALANE W DRODZE UMOWY MIĘDZY STRONAMI
Truizmem jest stwierdzenie, iż ewentualne wykorzystanie tzw. administracyjnoprawnego modelu regulacji opłat za odprowadzania wód opadowych i roztopowych uzależnione jest od autonomicznej decyzji organów gminy. Inaczej rzecz ujmując, gminny organ stanowiący i kontrolny (rzecz jasna przy współdziałaniu z organem wykonawczym) może, ale nie musi, ustalić wysokości przedmiotowych opłat w formie uchwały rady gminy – motywując taki krok np. tym, że właśnie taka forma aktu regulującego kwestie wysokości opłat może potencjalnie budzić większe zaufanie podmiotów odprowadzających deszczówkę do sieci i w konsekwencji powodować, że będą one rzadziej kwestionować obowiązek ponoszenia tych opłat.
UMOWA I OPŁATA
Skoro wykorzystanie opisanego wyżej modelu zależy od uznaniowego rozstrzygnięcia organów gminy, to zasadnym jest wskazanie alternatywnego rozwiązania nie wymagającego zaangażowania organów gminy, a jedynie organów spółki komunalnej odpowiedzialnej za infrastrukturę służącą do odprowadzania deszczówki.
Cały artykuł przeczytasz w magazynie Zielona Gmina:
Tekst: dr Jędrzej Bujny, radca prawny, BUJNY prawo dla ekosystemu
Zdjęcie: Shutterstock
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
