Biometan jest niezbędnym elementem transformacji sektora gazowego i ważnym filarem przyszłego miksu energetycznego w Polsce. GAZ-SYSTEM aktywnie wspiera jego rozwój. Spółka będąc operatorem krajowej sieci inicjuje współpracę uczestników rynku biometanu – producentów, operatorów sieci, administracji i odbiorców. GAZ-SYSTEM zna potencjał rynku i ma pomysł na jego szybszy rozwój.
W Polsce nadal istnieje wiele barier legislacyjnych oraz ograniczeń finansowych i lokalizacyjnych, dotyczących zarówno produkcji biometanu, jak i samej infrastruktury gazowej. GAZ-SYSTEM chce część z nich wyeliminować poprzez nową formę przyłączeń do sieci przesyłowej, uwzględniającą rozproszony charakter produkcji biometanu. Między innymi z tego powodu spółka zdecydowała się przeprowadzić w połowie 2025 r. badanie rynku biometanu. Ankieta została podzielona tematycznie według charakteru działalności podmiotów.
NA CZYM POLEGAŁO BADANIE RYNKU BIOMETANU?
Celem badania było oszacowanie potencjału produkcyjnego i inwestycyjnego rynku biometanu. Sprawdzono także poziom zainteresowania punktami zbiorczymi, czyli Instalacjami Przeładunku Paliw Gazowych (IPPG) oraz uzyskano informacje o preferowanych przez rynek lokalizacjach tych instalacji. GAZ-SYSTEM ocenił stopień zainteresowania obrotem, a także odbiorem biometanu z krajowej sieci przesyłowej przez podmioty przyłączone do sieci. Punkty zbiorcze (IPPG) pozwolą ograniczyć koszty jednostkowe inwestycji, rozszerzyć zasięg działalności i wzmocnić konkurencję na rynku biometanu.
Budowa długich gazociągów łączących biometanownie z siecią przesyłową jest kosztowną formą przyłączenia, wymagającą wielu działań, takich jak wykonanie i uzgodnienie dokumentacji, zrealizowanie inwestycji oraz jej późniejsza eksploatacja. Alternatywą dla tego rozwiązania jest właśnie IPPG, zbiorcze miejsce wprowadzenia do systemu przesyłowego biometanu, przywiezionego cysterną w formie sprężonego gazu ziemnego (CNG) z różnych miejsc jego produkcji.
KONGRES BIOGAZU 2026 – W GRUDNIU SPOTKAMY SIĘ W WARSZAWIE
W ankiecie zaproponowano pięć potencjalnych lokalizacji IPPG: gm. Pełczyce, pow. choszczeński, gm. Rogoźno, pow. obornicki, gm. Krobia, pow. gostyński, gm. Mały Płock, pow. kolneński, gm. Międzyrzec Podlaski, pow. bialski. Trzy propozycje z listy cieszyły się największym zainteresowaniem – gminy Krobia, Pełczyce i Rogoźno. Nawet 19 podmiotów mogłoby w tej lokalizacji wprowadzać łącznie 63,13 mln m3. biometanu rocznie. Dla wszystkich pięciu lokalizacji wskazano potencjał wykorzystania na poziomie 70 mln m3.
Ponadto uczestnicy wskazali dodatkowe 35 punktów, gdzie potencjalnie mogliby wprowadzać biometan w ilości 250 mln m3 rocznie. Na podstawie wyników wytypowano lokalizacje, dla których prowadzone są dalsze prace.
RYS. 1. KONCEPCJA PUNKTU ZBIORCZEGO – INSTALACJI PRZEŁADUNKU PALIW GAZOWYCH DO SIECI PRZESYŁOWEJ GAZ-SYSTEM
JAKI JEST POTENCJAŁ RYNKU BIOMETANU?
Uzyskane w badaniu wyniki pokazały szacunkowe prognozy krajowej produkcji biometanu na poziomie około 0,5 mld m3 rocznie w 2035 r. Natomiast odbiorcy gazu ziemnego przyłączeni do sieci gazowej zgłosili zapotrzebowanie na biometan dużo większe niż potencjalna podaż rynkowa. W 2026 r. potrzeby zostały określone na poziomie 4,6 mld m3 rocznie, który do 2029 wzrośnie do 5,6 mld m3, a w 2035 r. do blisko 7 mld. Różnica między podażą a popytem wskazuje na ogromny, niewykorzystany potencjał rozwoju tego sektora, którego możliwości produkcyjne są blokowane barierami inwestycyjnymi oraz legislacyjnymi.
Największy potencjał wytwarzania został zgłoszony w województwach wielkopolskim i mazowieckim. Badanie wykazało tendencję wzrostową w obszarze projektów inwestycyjnych – przedsiębiorcy planują budowę instalacji biometanowych, zarówno rolniczych, jak i komunalnych. Zaangażowanie w rozwój tego segmentu potwierdziło ponad 31 firm z różnych branż, które zgłosiły 141 projektów biometanowych.
RYS. 2. REKOMENDOWANE LOKALIZACJE DLA INSTALACJI PRZEŁADUNKU PALIWA GAZ OWEGO
PRZYŁĄCZENIA GAZOCIĄGIEM CZY POPRZEZ PUNKT ZBIORCZY IPPG?
Podstawowa założona odległość transportu biometanu cysternami wynosiła 25-50 km od instalacji przeładunku paliwa gazowego, co zostało potwierdzone przez ankietowanych. Biorąc pod uwagę odpowiedzi okazało się, że opłacalną ekonomicznie odległością jest nawet 100 km. Takie dane świadczą o tym, że pomysł na IPPG to interesujące rozwiązanie dla funkcjonowania biometanowni.
Jako potwierdzenie, należy wskazać, że do GAZ-SYSTEM wpływają już wnioski o określenie warunków dla przyłączenia IPPG do sieci przesyłowej, w których przyłączany podmiot zobowiązuje się do wykonania punktu zbiorczego, niezależnie od planów GAZ-SYSTEM. Takie rozwiązanie może być zrealizowane w krótszym terminie, dlatego spółka jest otwarta na jego zastosowanie.
W badaniu pytaliśmy także o wskazanie odległości, przy której zasadne jest tradycyjne przyłączenie do sieci przesyłowej. W tym przypadku aż 81% respondentów uważa, że budowa gazociągu jest uzasadniona ekonomicznie przy maksymalnej odległości do pięciu kilometrów.
CZEGO POTRZEBUJE RYNEK BIOMETANU I CO OFERUJE GAZ-SYSTEM?
Od 2023 GAZ-SYSTEM obserwuje duże zainteresowanie przyłączeniami biometanowni do sieci przesyłowej. Z każdym kolejnym rokiem tendencja jest wzrostowa. Warto podkreślić, że krajowy system przesyłowy ma możliwość przyjęcia każdej ilości biometanu. Natomiast rynek ma bardzo zróżnicowane podejście do obrotu tym gazem.
Z ankiety wynika, że dla 43% potencjalnych projektów zgłoszonych przez producentów biometanu nie została jeszcze wybrana metoda sprzedaży. Blisko 18% uczestników badania zadeklarowało sprzedaż biometanu do firmy obrotu gazem w punkcie wirtualnym, określonym w systemie przesyłowym. Natomiast 33% zamierza sprzedawać biometan do odbiorcy końcowego przyłączonego do systemu dystrybucyjnego. Tylko 6% będzie prowadzić sprzedaż do odbiorcy końcowego, przyłączonego do systemu przesyłowego.
Uczestnicy badania wskazali, że dłuższe umowy zakupu – powyżej pięciu lat – mogłyby stać się istotnym impulsem dla nowych inwestycji. W ocenie ankietowanych transparentne zasady obrotu, stabilne ramy prawne i możliwość korzystania z platformy handlowej Towarowej Giełdy Energii zbudują fundament, który może przesądzić o dynamice rozwoju sektora biometanu w Polsce.
>>> KONGRES BIOGAZU 2026 – ZAREJESTRUJ SIĘ JUŻ DZISIAJ! <<<
W ramach dalszych działań GAZ-SYSTEM obecnie opracowuje projekt studium wykonalności na budowę IPPG. Spółka przygotowuje także szczegółową analizę finansową mającą na celu optymalizację kosztów realizacji i eksploatacji IPPG, w tym opracowanie struktury finansowania. Na poziomie prawnym, kluczowy dokument o zasadach korzystania z sieci gazowej, czyli Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) została zaktualizowana o zapisy dotyczące IPPG i zaakceptowana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Wprowadzone zmiany umożliwią korzystanie z IPPG na poziomie handlowym.
GAZ-SYSTEM kontaktuje się na bieżąco z interesariuszami projektu IPPG, którzy rozważają dostarczanie bioCNG do IPPG, we wskazanych przez GAZ-SYSTEM lokalizacjach. Spółka przeprowadziła już pierwsze rozmowy bilateralne, podczas których omówiono zasady ewentualnej współpracy oraz doprecyzowano wzajemne oczekiwania dotyczące przyszłej realizacji projektów IPPG przez GAZ-SYSTEM. Aktualnie zostały podpisane trzy listy intencyjne o dalszej współpracy w zakresie korzystania z IPPG. Czekamy na kolejne dokumenty, na podstawie których wykonamy szczegółowe analizy.
Do końca 2026 r. spółka planuje podjąć decyzje inwestycyjne dotyczące budowy IPPG w ramach realizowanego projektu. Warto również wspomnieć, że przedstawiciele GAZ- -SYSTEM biorą aktywny udział w pracach wielu zespołów mających na celu opracowanie przepisów wspierających rozwój rynku biometanu i rozwiązań takich, jak IPPG (m.in. w obszarze systemów wsparcia).
RYS. 3. PRODUKCJA VS ZAPOTRZEBOWANIE NA BIOMETAN [MLN M 3/R.]
RYS. 4. POTENCJAŁ PRODUKCJI BIOMETANU
RYS. 5. MAKSYMALNA ODLEGŁOŚĆ, DLA KTÓREJ POŁĄCZENIE GAZOCIĄGIEM JEST ZA SADNE EKONOMICZNIE [LICZBA PROJEKTÓW]
PODSUMOWANIE
Celem integracji gazów zdekarbonizowanych z gazem ziemnym jest dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej i niezależności od importowanych nośników energii. Polska dysponuje znacznym potencjałem surowcowym w obszarze biometanu, który nadal wymaga efektywnego zagospodarowania. GAZ-SYSTEM deklaruje otwartość na współpracę z przedstawicielami rynku biometanu m.in. w procesie przyłączania do sieci przesyłowej. Koncepcja IPPG jako alternatywna forma wprowadzania biometanu do krajowego systemu przesyłowego może przyczynić się do przyspieszenia tego procesu i stanowić impuls rozwojowy dla tak istotnego składnika polskiego miksu energetycznego.
Tekst: Anna Kośla, Zastępca Dyrektora Pionu Transformacji Energetycznej w GAZ-SYSTEM
Zdjęcie: Shutterstock
POBIERZ BEZPŁATNIE NASZ RAPORT BIOGAZOWY 2026
– W NIM WIELE WAŻNYCH OPINII I ANALIZ!
Raport Biogaz i biometan w Polsce 2026
Wyślij link na adres email:
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
