Ciepło odpadowe ogrzewa coraz więcej mieszkańców Polski. To, co jeszcze niedawno było jedynie produktem ubocznym procesów przemysłowych, dziś staje się pełnoprawnym elementem nowoczesnego ciepłownictwa systemowego. Dzięki temu rośnie efektywność energetyczna, maleje zużycie paliw kopalnych, a odbiorcy końcowi mogą liczyć na większą stabilność cen ciepła.
Transformacja sektora ciepłowniczego nie jest już wyłącznie wyborem – staje się koniecznością. Zasoby paliw kopalnych kurczą się, a ich ceny pozostają niestabilne ze względu na sytuację geopolityczną i rosnące koszty emisji CO2. Jednocześnie zaostrzają się normy środowiskowe oraz oczekiwania dotyczące ograniczania wpływu na klimat.
Kiedyś odpad, dziś źródło ciepła
Od 2019 r. Veolia angażuje się w dekarbonizację małych i średnich miast. Grupa zarządza systemami ciepłowniczymi w ponad 50 lokalizacjach i w każdej z nich systematycznie wdraża technologie, które realizują transformację energetyczną.
Jednym z kluczowych kierunków rozwoju jest odzysk ciepła odpadowego. To energia powstająca jako efekt uboczny procesów przemysłowych – m.in. w oczyszczalniach ścieków, serwerowniach czy instalacjach wentylacyjnych. Jeszcze do niedawna była bezpowrotnie tracona i odprowadzana do atmosfery. Dziś, dzięki współpracy przemysłu i sektora ciepłowniczego, może być efektywnie wykorzystywana na potrzeby lokalnych systemów grzewczych.
Forum Zielona Gmina – zarejestruj się!
Zmiana tego podejścia i użytkowanie ciepła odpadowego są możliwe dzięki rozwojowi technologii – wymiennikom i modułom odzysku ciepła, pompom ciepła, układom absorpcyjnym, zaawansowanym systemom sterowania. Nowoczesne układy pozwalają efektywnie wykorzystać także ciepło niskotemperaturowe, nawet poniżej 50°C, które jeszcze niedawno pozostawało poza zasięgiem opłacalnych rozwiązań technologicznych.
– Technologia odzyskiwania ciepła, które dotychczas było bezużyteczne, nie tylko znacząco poprawia efektywność energetyczną, lecz może także odegrać istotną rolę w ograniczaniu emisji w perspektywie kolejnych dekad. W ciepłownictwie systemowym ciepło odpadowe redukuje koszty produkcji i podnosi efektywność sieci. Powstają lokalne obiegi zamknięte energii, ciepło z przemysłu zasila sieci ciepłownicze, ograniczając zależność od paliw konwencjonalnych. Dla Veolii również w małych i średnich miastach odzysk ciepła jest jednym z priorytetów umożliwiających tworzenie elastycznych i odpornych systemów energetycznych, ważnych dla naszych klientów samorządowych i przemysłowych – podkreśla Magdalena Bezulska, prezes zarządu Veolii term.
Projekty Veolii w praktyce
Veolia realizuje projekty odzysku ciepła odpadowego w różnych modelach i lokalizacjach, dostosowując rozwiązania do specyfiki danej ciepłowni oraz dostępnych źródeł energii.
Jednym z przykładów jest projekt zrealizowany w firmie Gamrat w Jaśle. Wykorzystano tam model ESCO do odzysku ciepła ze sprężarek powietrza o mocy 150 kW. Pozyskana energia pokrywa zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową i ogrzewanie hali produkcyjnej, co przekłada się na ograniczenie zużycia węgla, redukcję emisji CO2 oraz niższe koszty eksploatacji. Fundamentem projektu było założenie, że inwestycja finansuje się dzięki wygenerowanym oszczędnościom.
Czytaj też: W zeszłym roku małe instalacje OZE wyprodukowały 5,5 TWh energii
W Leżajsku Veolia wspólnie z Enerbio Eco stworzyła lokalną pętlę energetyczną. W ramach inwestycji powstały stacja wymiennikowa oraz ciepłociąg łączący biogazownię o mocy 0,9 MW z miejskim systemem ciepłowniczym. Instalacja dostarcza około 12,5 tys. GJ energii rocznie, pokrywając około 25–30 proc. zapotrzebowania miejskiej sieci. Głównym odbiorcą ciepła jest spółdzielnia mieszkaniowa, dzięki czemu korzyści bezpośrednio odczuwają mieszkańcy.
Z kolei w Buku, we współpracy z firmą Wavin Polska, wdrożono system odzysku ciepła odpadowego ze sprężarek powietrza. Trzy moduły odzysku o łącznej mocy blisko 300 kW zostały zintegrowane z lokalną siecią ciepłowniczą, dostarczając kilka tysięcy GJ energii rocznie. Rozwiązanie pozwala ograniczyć wykorzystanie paliw kopalnych i zmniejszyć emisję CO2.
Inne rozwiązania zastosowano w Tarnowskich Górach, gdzie Veolia odzyskuje ciepło odpadowe pochodzące z biogazowni działającej przy oczyszczalni ścieków, procesów przemysłowych oraz systemów wentylacyjnych. Dzięki temu efektywność lokalnej sieci wzrosła o 20–40%, przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia węgla.
Dobrym przykładem jest też Miasteczko Śląskie, gdzie spółka wykorzystuje gazy procesowe z huty cynku jako paliwo odpadowe do produkcji ciepła systemowego.
– Duża część energii, z której możemy korzystać, już istnieje. Przez lata pozostawała jednak niewykorzystana. To zmienia sposób, w jaki myślimy o systemach ciepłowniczych. Zamiast zwiększać moce wytwórcze, coraz częściej łączymy istniejące procesy w lokalne pętle energii. Odzysk ciepła odpadowego przynosi wiele korzyści. Dla mieszkańców miast oznacza to w praktyce stabilniejsze i bezpieczniejsze dostawy ciepła, mniejsze uzależnienie od paliw kopalnych oraz czystsze powietrze. Dla partnerów przemysłowych realne oszczędności energii i możliwość wykorzystania własnych procesów technologicznych jako źródła ciepła dla zakładu a także dla lokalnej społeczności. Dla samorządów wsparcie w realizacji lokalnych planów energetyczno-klimatycznych – podsumowuje Paweł Gniadek, członek zarządu, dyrektor rozwoju i komunikacji w Veolii term.
Zielona Gmina. Czytaj za darmo w internecie!
Zdjęcie i źródło: Veolia
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
