Chiński rynek biogazu jest jednym z najstarszych na świecie i zdecydowanie największym pod względem liczby biogazowni. Od lat 30. ubiegłego wieku w Chinach zainstalowano łącznie ponad 65 mln biogazowni, a szczyt liczby pracujących instalacji osiągnięto w pierwszej dekadzie XXI wieku – było ich prawie 45 mln – w większości przydomowych mikroinstalacji, które produkowały biogaz na potrzeby własne gospodarstw.
Obecnie rynek biogazu w Chinach to ok. 35 mln instalacji, w tym ponad 125 tys. biogazowni typu przemysłowego, wśród których znajdują się prawdziwe giganty jak zlokalizowany koło Yantai nad Morzem Żółtym zakład przerabiający 1000 t pomiotu i 100 t odpadów poubojowych dziennie. Od drugiej połowy XX wieku władze Chin konsekwentnie wspierają rozwój sektora biogazowego, widząc w nim źródło taniego paliwa możliwego do wykorzystania na terenach wiejskich. Zresztą nawet obecny przywódca Chin, prezydent Xi, w latach swojej młodości przeprowadził pierwszą inwestycję biogazową w regionie, w gospodarstwie rolnym, w którym pracował.
W ostatnich dekadach zaczęto również zwracać uwagę na ekologiczne aspekty produkcji biogazu, czyli zmniejszenie obciążenia środowiska wywołanego przez intensywną produkcję zwierzęcą. Trzeba bowiem wspomnieć, że wiele ferm trzody chlewnej typu przemysłowego nie przestrzegało żadnych norm ochrony środowiska, a nawet zdarzały się przypadki bezpośredniego wprowadzania rurociągami gnojowicy do pobliskich rzek. Dziś rząd chiński postrzega biogazownie jako jedne z najskuteczniejszych metod zmniejszenia obciążenia środowiska wywołanego wzrastającą intensywnie produkcją zwierzęcą i związaną z tym produkcją odchodów zwierzęcych.
Wielkość i potencjał rynku
Typowe chińskie mikrobiogazownie budowane były kiedyś z cegieł jako prymitywne podziemne komory fermentacyjne z wypukłym sklepieniem, pod którym gromadził się biogaz. Obecnie są oferowane do sprzedaży jako zestawy do samodzielnego zbudowania z elementów z tworzyw sztucznych, produkowanych seryjnie. Jeden z największych producentów mikrobiogazowni z Shenzhen ma zdolności produkcyjne na poziomie kilkudziesięciu tysięcy instalacji rocznie (pojemność komór fermentacyjnych od 1 do 500 m3), a jego wyroby można kupić w serwisach internetowych za cenę już od kilkuset dolarów amerykańskich za sztukę. Z kolei instalacje typu przemysłowego zdominowane są przez biogazownie budowane w technologii fermentorów stalowych, dość często stosowane jest w nich również jedno centralne mieszadło pionowe.
W odróżnieniu od biogazowni europejskich w Chinach w praktyce w ogóle nie stosuje się biomasy pozyskiwanej z upraw celowych, np. kiszonki kukurydzianej uprawianej pod kątem produkcji biogazu. Jest to wynik drastycznego niedostatku powierzchni upraw w stosunku do liczby ludności, Chiny są bowiem największym na świecie importerem żywności netto. Dlatego jako substrat stosowane są różnego rodzaju odpady z przetwórstwa rolno-spożywczego, odchody zwierzęce, biomasa uboczna (zwłaszcza słoma kukurydziana) oraz odpady komunalne. Warto bowiem podkreślić, że – w odróżnieniu od Polski – w Chinach, podobnie jak w większości krajów świata, nie ma podziału na biogazownie rolnicze i komunalne.
To, w czym Chiny i Polska są bardzo podobne do siebie to katastrofalnie słaby współczynnik wykorzystania odchodów zwierzęcych w biogazowniach: w Chinach z ponad 1,2 mld t obornika wykorzystywane do produkcji biogazu jest ok. 1,5%, natomiast w Polsce z blisko 120 mln t obornika i pomiotu wykorzystane zostało w 2024 r. zaledwie 123 tys. t, czyli jeden promil.
Cały artykuł przeczytasz w magazynie Rynek Biogazu i Biometanu:
Tekst: prof. dr hab. inż. Jacek Dach, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Zdjęcie: Archiwum Jacek Dach
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
