W realizacji jest ponad 100 projektów biometanowych na różnym etapie, i właśnie taką liczbę instalacji do 2029 r. zamierza przyłączyć do sieci Polska Spółka Gazownictwa. Biometan w Polsce to już nie opcja „na przyszłość”, a raczej realny element planów inwestycyjnych, biznesowych i energetycznych.
W poniedziałek i wtorek (18-19 maja 2026) w warszawskim hotelu DoubleTree by Hilton odbyły się dwa wydarzenia – 9. Kongres Biometanu i pierwsza edycja Forum Zielona Gmina. Wzięło w nich udział ponad 400 uczestników.
Co nowego w biometanie?
Biogazownia w Strzelinie, uruchomiona we wrześniu 2025, już za chwilę można stracić swój status jedynej produkującej biometan instalacji w Polsce. – Potwierdzam, że jeśli chodzi o projekt w Głąbowie, jesteśmy na etapie rozruchu – ogłosił podczas Kongresu Biometanu Sławomir Łazarski, dyrektor biura biogazu i biometanu w ORLEN. I choć ambitne plany koncernu odnośnie celu produkcji biogazu do 2030 roku zostały zredukowane z 1 mld do 150 mln m3, spółka zamierza konsekwentnie budować swój portfel inwestycji biometanowych.
Zapisz się na 11. Kongres Biogazu!
Dosyć optymistycznie wygląda też perspektywa operatorów sieci gazowych. GAZ-SYSTEM zawarł trzy umowy przyłączeniowe dla biometanowni i wydała szereg warunków przyłączeniowych, które także potencjalnie mogą przełożyć się na zwiększenie liczby biometanowni w Polsce.
– Pierwszy biometan powinien popłynąć w naszych sieciach przesyłowych w ciągu najbliższych dwóch lat – wskazała Anna Kośla, zastępca dyrektora w Pionie Transformacji Energetycznej w GAZ-SYSTEM.
Również Polska Spółka Gazownictwa odnotowuje coraz większe zainteresowanie wśród inwestorów biometanowych.
– W ubiegłym roku przyłączyliśmy do sieci pierwszą w Polsce biometanownię. Ponadto do tej pory zawarliśmy 23 umowy przyłączeniowe, a 31 kolejnych jest na etapie procedowania. Ta liczba przyrasta lawinowo, w tej chwili jest około 1300 aktywnych wniosków o wydanie warunków przyłączeniowych – wyliczał Remigiusz Adamiak, dyrektor Departamentu Strategii PSG.
Podczas panelu dyskusyjnego „Biometan w aktualnej rzeczywistości regulacyjnej – wyzwania
i priorytety” wskazano, że obecnie na terenie całej Polski powstaje ponad 100 instalacji, które są na różnych etapach rozwoju.
– Wiem o 12 projektach, które uzyskały już pozwolenie na budowę. Ponad 30 kolejnych przeszło już przez procedurę uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – wyliczał Łukasz Tomaszewski, dyrektor Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Także sami inwestorzy zapowiadali bardzo konkretne plany.
– Chcemy do 2030 r. oddawać osiem instalacji rocznie, z czego połowa to będą biometanownie. Patrzymy na ten rynek optymistycznie i mamy plan B oraz C na wypadek, gdyby nie wdrożono nowelizacji ustawy wprowadzającej system wsparcia dla biometanu – zapowiadał Tomasz Strzelecki, członek zarządu i dyrektor ds. inwestycji w Polskiej Grupie Biogazowej.
Plany awaryjne mogą okazać się jednak zbędne. Główna obawa dotycząca systemu wsparcia dla biometanu wynika z faktu, że jest on zawarty w propozycji nowelizacji ustawy o OZE (UD332), która zawiera także ułatwienia związane z inwestycjami w turbiny wiatrowe. Ten pakiet przepisów budzi wśród polityków spore kontrowersje.
Już w ubiegłym roku podobna nowelizacja ustawy o OZE (UD89) – nazywana ustawą wiatrakową – została zawetowana przez prezydenta z powodu zawartych w niej rozwiązań dla wiatraków. Tymczasem biometan to OZE, co do którego panuje polityczny konsensus – wszystkie partie chcą rozwoju tego typu instalacji.
– W piątek (15 maja br. – przyp. red.) Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało nas, że kontrowersyjne przepisy dotyczące lądowej energetyki wiatrowej zostaną usunięte z projektu ustawy wspierającej biometanownie powyżej 1 MW. Oznacza to, że w nowelizacji nie znajdą się już przepisy budzące największe spory polityczne. Konieczne będzie jednak ponowne wprowadzenie zmian we wpisie do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, ponieważ założenia projektu częściowo się zmieniły. Mimo to oczekuje się, że do końca drugiego kwartału Rada Ministrów przyjmie projekt ustawy – informował Jakub Safjański, dyrektor Departamentu Energii i GOZ w Konfederacji Lewiatan.
Czytaj też: Czy biometan zastąpi konwencjonalny gaz?
Podczas Kongresu dowiedzieliśmy się także, kiedy potencjalnie może zostać uruchomiona pierwsza aukcja dla biometanu w Polsce, jeśli ta nowelizacja wejdzie w życie. Jak informował Łukasz Tomaszewski – najprawdopodobniej będzie to koniec 2027 r.
Okazuje się, że biometan już niedługo zaistnieje także w sektorze transportu. Pierwszym krajowym producentem bioLNG ma stać się ORLEN, którego instalacja w Głąbowie ma być pierwszą tego typu w kraju. W tym roku została ona umieszczona w rejestrze Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
To część szerszych planów związanych z biometanem jakie ma Grupa. Obecnie trwają prace nad projektem LAPIS, który zakłada uruchomienie 21 stacji bioLNG na terenie całej Polski. Pierwsza ma zostać uruchomiona w październiku tego roku w Płocku. Kolejne dwie stacje – w Zgorzelcu i Ostrowie Wielkopolskim – są już na etapie realizacji, a dla następnych 10 lokalizacji ogłoszono przetarg na wykonawcę.
Rynek organizuje się sam
9. Kongres Biometanu pokazał zmianę, jaka nastąpiła w branży w ostatnich kilkunastu miesiącach. Rozmowy o systemie wsparcia dla instalacji powyżej 1 MW i barierach prawno-administracyjnych coraz częściej ustępują dyskusji o przyszłym kształcie rynku, sprzedaży biometanu za granicę, gwarancjach pochodzenia i kreowaniu popytu na zielony gaz w kraju.
Czytaj też: Biometan zwiększy bezpieczeństwo i napędzi gospodarkę
Program tegorocznej konferencji dobrze odzwierciedlał tę zmianę – wystąpienia Ryszarda Stefańskiego z Elenger i Algirdas Petreikisa UAB Biokona koncentrowały się na rozwiązaniach możliwych do wdrożenia już dziś., m.in. wirtualnych gazociągach. Z kolei Kacper Sędek z Towarowej Giełdy Energii przedstawił stan prac nad mechanizmem giełdowym dla biometanu oraz przestawił uruchomiony 30 kwietnia na TGE moduł gwarancji pochodzenia dla biometanu.
Nie brakowało też dyskusji o finansowaniu projektów. – Udział rekordowej liczby instytucji finansowych w tegorocznym Kongresie Biometanu to jasny sygnał dla rynku. Banki są gotowe i chcą finansować inwestycje – komentowała Beata Klimczak z „Magazynu Biomasa” podczas dyskusji panelowej „Bankowalność biometanu: ryzyka, kontrakty, regulacje”.
To nie jedyna dobra wiadomość: otwarcie konferencji zbiegło się z ogłoszeniem przez NFOŚiGW 18 maja otwarciem naboru w programie „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” z budżetem 300 mln zł.
Strefa networkingowa i wystawowa Kongresu była z kolei okazją do zapoznania się z rozwiązaniami technologicznymi i technicznymi dla instalacji biogazowych, nawiązania kontaktów z potencjalnymi wykonawcami, a także rozmów z firmami przygotowującymi projekty od strony dokumentacji i przepisów.
Forum Zielona Gmina – liderzy zielonej transformacji w akcji
Równolegle do 9. Kongresu Biometanu trwała pierwsza edycja Forum Zielona Gmina, podczas którego omawiano wybrane wyzwania, przed jakimi stoją dziś polskie samorządy w ochronie środowiska i gospodarce komunalnej. Jednym z nich jest produkcja taniej i czystej energii z OZE. O doświadczeniach gminy, która od lat stawia na odnawialne źródła energii – zarówno własne, jak i zewnętrznych inwestorów – jest Potęgowo. Jak podkreślał wójt Dawid Litwin, mieszkańcy mają dzięki temu najtańsze ciepło i ciepłą wodę w Polsce.
O tym, w jaki sposób dążyć do samowystarczalności energetycznej dzięki dywersyfikacji źródeł energii opowiadał z kolei Janusz Fic, prezes Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego. To właśnie w tym mieście powstaje klaster energii, który zapewni wszystkim miejskim jednostkom prąd z własnych źródeł wytwórczych.
Czytaj też: Biometan w sieciach GAZ-SYSTEM: kolejne umowy i projekty
Nie zabrakło także tematów związanych ze spółdzielczością energetyczną – Szymon Górniak, ekspert zaangażowany w tworzenie kilkudziesięciu spółdzielni energetycznych w Polsce przeanalizował w jakim przypadku spółdzielnia energetyczna będzie dla gminy dobrym rozwiązaniem, a kiedy nie.
Sporym wyzwaniem dla gmin jest również osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów komunalnych. Zaprezentowany przez wójta gminy Garwolin przykład dobrych praktyk w zakresie zagospodarowania bioodpadów w przydomowych kompostownikach pokazał, że bez wielkich nakładów, ale przy konsekwentnej kontroli, mała gmina może osiągać wyniki sięgające 70% i więcej.
Świetnym wsparciem dla gminnych systemów mogą być także PSZOK-i, o których mówił z kolei Karol Kaliński, ze Związku Komunalnego Gmin „Czyste Miasto, Czysta Gmina”. Okazuje się, że takie punkty nie muszą być obciążeniem dla samorządów, lecz odpowiednio zarządzane, mogą przynosić im bardzo wymierne oszczędności finansowe.
Woda i klimat
Podczas Forum nie mogło zabraknąć tematów z branży wod-kan. Nowa dyrektywa ściekowa będzie sporym wyzwaniem dla wielu gmin, o czym podczas Forum Zielona Gmina rozmawialiśmy z mec. Jędrzejem Bujnym, Bartoszem Łuszczkiem, dyrektorem ds. technologii i innowacji w Wodociągach Miasta Krakowa, prezesem PWiK Oborniki Krzysztofem Nowackim oraz Barbarą Chmielińską, prezes zarządu spółki NOVA BR. Eksperci zwracali uwagę na kilka kwestii, które szczególnie mocno dotkną ten sektor, w tym m.in. na nowe obowiązki dla mniejszych aglomeracji (mniej niż 2000 RLM), większe wymagania w zakresie oczyszczania ścieków (III i IV stopień oczyszczania), terminy wdrażania planów zintegrowanego zarządzania ściekami komunalnymi (w zależności od wielkości aglomeracji) oraz na obowiązek uzyskania samowystarczalności energetycznej przez oczyszczalnie.
To wszystko sprawia, że ponad 100 mld zł, jakie w ostatnich „wpompowano” w sektor wod-kan w Polsce to jedynie przygrywka do kolejnych inwestycji, wymagających jeszcze większych nakładów i wysiłków. W dyskusji musiały się zatem pojawić także pytania o finansowanie i o to, jak wydatki przełożą się na taryfy za wodę i ścieki dla mieszkańców.
Czytaj też: 11. Forum Pelletu – globalny rynek biomasy a przyszłość sektora w Polsce
Ostatnia sesja pierwszego dnia Forum poświęcona została tematowi biogazu. O korzyściach, jakie biogaz i biometan mogą przynosić gminom, rozmawialiśmy w formule publicznego wywiadu z Marcinem Orłowskim, prezesem zarządu firmy Galia Green Management, natomiast o duńskich doświadczeniach w sektorze biogazu rozmawiali w panelowej dyskusji goście zaproszeni przez Ambasadę Królestwa Danii.
W drugim dniu Forum warsztaty z zakupów zielonej energii dla gmin w formule cPPA przeprowadził mec. Bartłomiej Kuraś z Kancelarii Bes-Law oraz Fundacji Re-Source Hub Poland. Zwrócił on uwagę, że taki model to dla polskich samorządów szansa na tanią energię po stałej cenie w ramach wieloletniej umowy, o czym wkrótce – jako miasto pionierskie – przekona się zapewne Łódź, która jako pierwsza w Polsce zdecydowała się wykorzystać to narzędzie.
Na koniec Forum swoje dokonania w działaniach służących adaptacji do zmian klimatu zaprezentowali liderzy z dużych i mniejszych ośrodków: Bydgoszczy, Pobiedzisk i gminy Leśna.
Zdjęcia: Fotorealizacje/Janusz Świdurski
Film: Guzik Owcy/Piotr Maciejewski
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
