Baterie i akumulatory trafiające do odpadów komunalnych stały się największym zagrożeniem pożarowym dla instalacji przetwarzających odpady. Aż 78% ankietowanych zakładów w ciągu ostatnich 12–24 miesięcy miało do czynienia z pożarami lub mniejszymi incydentami spowodowanymi przez baterie. A wszystko przez to, że baterie można dziś znaleźć w bardzo wielu przedmiotach.
Z badania przeprowadzonego w sierpniu przez Radę RIPOK (Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych) wśród ok. 40 instalacji komunalnych wynika, że w niektórych obiektach takie zdarzenia występują nawet kilka razy w tygodniu. Pożary od lat należą do największych problemów zakładów zagospodarowania odpadów. Wyniki najnowszej ankiety Rady RIPOK pokazują jednak, że zmienia się charakter zagrożeń. Na pierwszy plan zdecydowanie wysuwają się baterie i akumulatory znajdujące się w dostarczanych odpadach – zwłaszcza w różnych małych elektroodpadach, ale także przedmiotach, w których wcześniej na próżno było szukać baterii, czyli np. w ubraniach czy butach.
CORAZ WIĘCEJ BATERII W ŚMIECIACH
Respondenci oceniali poszczególne źródła zagrożenia w dziesięciostopniowej skali. Baterie i akumulatory otrzymały średnią ocenę 9,4, zdecydowanie najwyższą spośród wszystkich wskazanych przyczyn. Aż 19 instalacji przyznało temu zagrożeniu maksymalną ocenę 10, kolejne cztery – 9, a trzy – 8. Tylko jedna oceniła je na poziomie 4.
Na drugim miejscu znalazł się samozapłon zgromadzonych materiałów – ze średnią oceną 7,9. Kolejne pozycje zajęły środki chemiczne znajdujące się w odpadach – 6,6, praca maszyn i urządzeń rozdrabniających – 6,5 oraz inne zagrożenia, wśród których wskazano m.in. butle gazowe – 6,0. Znacznie niżej oceniono prace remontowe i naprawcze – 4,1, palenie papierosów – 4,0, pracę instalacji sortowania – 3,8 oraz pojazdy własne i obce – 3,3.
Wszystko o biogazie w gminie i dla gminy
Problem nie sprowadza się tylko do potencjalnego ryzyka. Instalacje obserwują wyraźny wzrost liczby baterii trafiających tam, gdzie w ogóle nie powinny się znaleźć. Aż 70% respondentów stwierdziło, że w ostatnich 12–24 miesiącach odnotowało „gwałtowny i niebezpieczny wzrost” ilości małogabarytowych baterii i akumulatorów w strumieniu odpadów komunalnych. Chodzi m.in. o źródła zasilania znajdujące się w e-papierosach, zabawkach, drobnej elektronice albo odpadach odzieżowych i butach.
9,4/10 TAKĄ ŚREDNIĄ WAGĘ ZAGROŻENIA POŻAROWEGO INSTALACJE PRZYPISAŁY BATERIOM I AKUMULATOROM W ODPADACH
Kolejne 19% ankietowanych wskazuje, że ilość tego typu odpadów utrzymuje się na stałym, ale wysokim poziomie. Zaledwie 11% nie zauważyło żadnych zmian ilościowych. Dla instalacji zagospodarowania odpadów szczególnie niebezpieczne są baterie litowo-jonowe. Z odpowiedzi zakładów wynika, że nie jest to już zagrożenie teoretyczne. 26% ankietowanych instalacji w ciągu ostatnich 12–24 miesięcy doświadczyło poważnego pożaru spowodowanego bateriami, który wymagał interwencji straży pożarnej. 52% regularnie odnotowuje mniejsze incydenty lub mikropożary gaszone własnymi siłami. Tylko 22% nie odnotowało takich zdarzeń.
OD DYMU DO ZNISZCZONEJ SORTOWNI
Jeszcze bardziej wymowne są indywidualne odpowiedzi udzielone przez przedstawicieli instalacji. Jeden z respondentów poinformował o pożarze sortowni w październiku 2025 r., „w wyniku którego budynek został doszczętnie zniszczony”. Inny wskazał pożar oraz dwa kolejne przypadki pojawienia się dymu na kwaterze odpadów. Według odpowiedzi we wszystkich tych zdarzeniach przyczyną były właśnie baterie. Niepokojąco duża jest także skala mniejszych zdarzeń. Poszczególne instalacje deklarują występowanie incydentów „średnio 2–3 razy w tygodniu”, „około 2 razy w miesiącu”, „raz w miesiącu” czy „około dziesięciu razy w ciągu pół roku”. Odnotowano również dwa przypadki pożaru w śmieciarkach. Jeden z zakładów wskazał pożar na nadawie sortowni spowodowany baterią z hulajnogi elektrycznej.
NAJGORZEJ PRZY ROZŁADUNKU I PRZETWARZANIU
Gdzie ryzyko jest największe? Z opracowania wynika, że najczęściej wskazywanym miejscem jest plac wyładunkowy oraz boksy magazynowe odpadów zmieszanych i wielkogabarytowych – tę odpowiedź wybrało 21 respondentów.
Kolejne newralgiczne punkty to etap mechanicznego przetwarzania odpadów – m.in. rozrywarki worków, sita, kabiny sortownicze i prasy – oraz mechaniczne rozdrabnianie i produkcja preRDF/RDF. Ryzyko wskazywano także w boksach gotowych surowców i RDF. W odpowiedziach dodatkowych pojawiły się m.in. kwatery składowania, belowanie surowców wtórnych i preRDF, załadunek oraz rozładunek i magazynowanie zawartości „żółtego worka”.
78% W TYLU ANKIETOWANYCH INSTALACJACH W OSTATNICH 12–24 MIES. DOSZŁO DO POŻARÓW Z POWODU BATERII
Problem polega więc również na tym, że bateria może przejść wraz z odpadami przez kolejne etapy instalacji. Jeżeli nie zostanie wcześniej wychwycona, może znaleźć się w urządzeniach poddających odpady silnym obciążeniom mechanicznym.
POTRZEBNA EDUKACJA
Wyniki ankiety wskazują także na potrzebę działań jeszcze zanim bateria trafi do śmieciarki. 92% ankietowanych instalacji deklaruje gotowość zaangażowania się w ogólnopolską akcję edukacyjno-informacyjną dotyczącą prawidłowego postępowania z elektroodpadami, ze szczególnym uwzględnieniem małych baterii i akumulatorów. Co więcej, wszystkie ankietowane instalacje są zainteresowane korzystaniem z ogólnopolskiej, ogólnodostępnej bazy materiałów edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych.
Na razie działania prowadzone lokalnie mają różną skalę. Regularne akcje – m.in. w mediach społecznościowych, na stronach internetowych czy w szkołach – deklaruje 37% respondentów, a 41% robi to okazjonalnie. 11% nie prowadzi takich działań ze względu na brak środków lub materiałów. Wśród innych inicjatyw wymieniono współpracę z gminami, rozwijanie sieci zbiórki odpadów niebezpiecznych oraz bezpłatną zbiórkę baterii w szkołach i miejskich instytucjach.
KONGRES BIOGAZU 2026 – W GRUDNIU SPOTKAMY SIĘ W WARSZAWIE
Ankieta Rady RIPOK pokazuje dość jednoznaczny obraz: w ocenie samych instalacji baterie stały się najpoważniejszym źródłem zagrożenia pożarowego, ich liczba w strumieniu odpadów rośnie, a pożary nie są incydentalnym problemem pojedynczych zakładów. Odpowiedzi wskazują jednocześnie, że profilaktyka nie może ograniczać się wyłącznie do zabezpieczeń technicznych na terenie instalacji. Kluczowe jest niedopuszczenie do tego, aby baterie, akumulatory oraz zawierające je urządzenia w ogóle trafiały do niewłaściwych pojemników na odpady.
Małe bomby ekologiczne
MIROSŁAW BAŚCIUK
PREZES E-WASTE RECYCLING S.A. I PULS RECYKLINGU S.A.
Już w lipcu 2025 r. Polska Izba Gospodarki Odpadami alarmowała w petycji do ministrów i komisji sejmowych, że rośnie liczba pożarów w pojazdach odbierających odpady, sortowniach i innych instalacjach komunalnych. Coraz częściej ich przyczyną są uszkodzone lub niewłaściwie wyrzucone baterie litowo-jonowe. W Polsce wciąż brakuje oficjalnych statystyk, ale dane z innych krajów pokazują skalę problemu. W Niemczech notuje się ponad 30 takich pożarów dziennie. W Japonii w samym roku fiskalnym 2025 odnotowano rekordowe 36 760 pożarów i zadymień wywołanych bateriami podczas odbioru i przetwarzania odpadów. Straty idą w miliony, a każdy taki pożar oznacza też emisję toksycznych substancji.
Tymczasem te małe bomby ekologiczne mamy praktycznie wszędzie: w e-papierosach, powerbankach, telefonach, zabawkach, gadżetach reklamowych czy elektrycznych zniczach. A zużyte baterie nie mogą trafiać do odpadów zmieszanych. Zgniecione w śmieciarce lub sortowni mogą wywołać pożar. W październiku 2025 r. spłonęła sortownia w Elblągu, a w sierpniu tego roku zakład w Chlewnicy (straty ok. 40 mln zł). W obu przypadkach jako prawdopodobną przyczynę wskazano baterię.
Jako organizacja odzysku E-Waste Recycling S.A. wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom gmin. Zapewniamy bezpieczne pojemniki do zbierania urządzeń zawierających baterie oraz ich bezpieczny odbiór i przetwarzanie. Chętnie włączamy się też w akcje edukacyjne dla mieszkańców.
Prowadzimy m.in. akcję „Zbieraj z nami”, w której szkoły mogą odebrać bezpłatny pakiet edukacyjny i zorganizować zbiórkę zużytych telefonów. Za każde urządzenie przekazane do profesjonalnego recyklingu placówka otrzymuje 5 zł dofinansowania na realizację celów statutowych lub doposażenie sal dydaktycznych. Odbiór i zagospodarowanie sprzętu realizowane są w pełni bezpiecznie i zgodnie z obowiązującymi przepisami odpadowymi. Zapraszamy do takiej współpracy!
Więcej na ten temat: zbierajznami.pl
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj magazyn „Zielona Gmina”:
Tekst: Lech Bojarski
Źródło: „Podsumowanie ankiety Rady RIPOK”, Piotr Szewczyk, Rada RIPOK, wrzesień 2026 r.; dane na podstawie ankiet Instalacji Komunalnych przeprowadzonych w sierpniu 2026 r.
Zdjęcie: Shutterstock
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
