„Przyjdzie nam się zmierzyć z niedoborem”. O wpływie wojny w Ukrainie na rynek drzewny

rynek drzewny

Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego przeprowadziła analizę sytuacji, w jakiej znalazł się rynek drzewny w obliczu wojny w Ukrainie. O niedoborze surowca mówi się już od jakiegoś czasu. Z jaką skalą zjawiska przyjdzie nam się zmierzyć?

Europejskie sankcje przeciwko Rosji i Białorusi

Europejskie sankcje przeciwko handlowi z Rosją i Białorusią wywołają poważne zaburzenia w łańcuchach dostaw i wpłynie na koszty transportu. Według oficjalnych statystyk prawie 10% przetartego drewna iglastego zużywanego w Europie w 2021 r. pochodziło z Rosji, Białorusi i Ukrainy.

W sektorze drewna liściastego znaczącą ilość stanowiły wyroby dębowe pochodzące z Ukrainy. W przypadku Polski, skala oddziaływania będzie znacząco większa – Białoruś jest od wielu lat największym eksporterem do Polski tarcicy iglastej, a Ukraina liściastej. Oczywistym jest więc, że przyjdzie nam się zmierzyć z niedoborem.

Niedobór i wzrost cen

Dla zapewnienia choćby częściowego wypełnienia luki podażowej będą konieczne zdecydowane działania dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw surowca do zakładów drzewnych. W przypadku Polski wiele będzie zależało od polityki rządu oraz Lasów Państwowych, choćby w zakresie ograniczenia eksportu surowca nieprzetworzonego. Wiele materiałów budowlanych opartych na drewnie, takich jak sklejka brzozowa, płyta MDF, pellet czy tarcica, zostanie bardzo mocno dotkniętych niedoborem. Wpłynie to z kolei na ceny wyrobów, które w okresie pandemii już wzrosły znacząco, powodując wzrost kosztów. Firmy drzewne już szukają alternatyw do zastąpienia niektórych produktów. Niestety, aby poradzić sobie z obecną sytuacją, nasz sektor będzie potrzebował natychmiastowych interwencji ze strony rządu i instytucji europejskich, aby zapobiec krytycznemu niedoborowi materiałów.

UKRAINA

Ukraina od wielu lat jest bardzo ważnym dostawcą drewna dębowego na rynek europejski. Dla Polski jest to najważniejszy eksporter tarcicy dębowej, dzięki czemu byliśmy w stanie w części kompensować rosnący popyt i ceny drewna tego gatunku. W 2021 roku Ukraina wyeksportowała do Europy 348.000 m³ drewna dębowego. W porównaniu do 2020 r. (blisko 500.000 m3) był to spadek o 30%. Spowodowane było to rosnącymi cenami drewna okrągłego w Ukrainie oraz rosnącym zapotrzebowaniem tamtejszych producentów, zwiększających swoje moce produkcyjne i modernizujących swoje zakłady. Ponad 70% całego eksportu ukraińskiego dotarło do Niemiec, Polski i Austrii, które zaimportowały łącznie 252.000 m³ tarcicy dębowej z Ukrainy. Ze względu na duży popyt i ograniczoną podaż drewna dębowego, takiego braku na rynku nie da się łatwo uzupełnić.

Ukraina – eksport tarcicy dębowej do krajów europejskich w latach 2020-2021, w m3
Kraj 2020 2021 Zamiana w %
Niemcy 154 000 122 000 -20,8
Polska 170 000 89 000 -47,6
Austria 58 000 41 000 -29,3
Pozostałe 117 000 96 000 -18
razem 499 000 348 000 -30,3

Źródło: Krajowa Administracja Skarbowa, Holzkurier

W przypadku tarcicy iglastej, niedobory eksportu z Ukrainy wydają się łatwiejsze do pokrycia. W 2021 roku Ukraina wyeksportowała do Europy 1,114 mln m³ tarcicy iglastej. To o 1,7% więcej niż w roku poprzednim (2020 – 1,096 mln m³). Głównym odbiorcą były Węgry (309.000 m³), na dalszych miejscach były Włochy (184.000 m³) i Niemcy (136.000 m³). Polska zaimportowała nieco ponad 72.000 m3.

Ukraina – eksport tarcicy iglastej do Europy w latach 2020-2021, w m3
Kraj 2020 2021 Zamiana w %
Węgry 323 474 308 814 -4,5
Włochy 181 630 183 517 1
Niemcy 119 000 136 176 14,4
Rumunia 206 258 104 284 -49,4
Polska 75 245 72 254 -4
Pozostałe 190 246 308 900 162
razem 1 095 853 1 113 945 1,7

Źródło: Krajowa Administracja Skarbowa, Holzkurier

Duże znaczenie dla Polski ma import pelletu z Ukrainy. Nasz kraj był największym importerem tego wyrobu – w 2021 zaimportowaliśmy łącznie 121.000 ton z Ukrainy, co stanowiło blisko 30% całego tamtejszego eksportu (412.000 t). Biorąc pod uwagę, że wielkość produkcji pelletu oscyluje w okolicach 1mln t, jest to dość poważny ubytek.


Zarejestruj się na VII Forum Pelletu


ROSJA

Sankcje wobec eksportu dla rosyjskiego sektora drzewnego będą miały duży wpływ na światowy rynek drzewny. W ciągu ostatnich pięciu lat (od 2017 do 2021 r.) eksport tamtejszego przemysłu opartego na drewnie wzrósł o jedną czwartą.

Według Wood Resources International, wartość eksportu z tego sektora wyniosła 12,2 mld USD w 2021 roku. Największy udział miały tarcica z drewna iglastego (5,8 mld USD) i papier (2 mld USD). Szacunkowo około 40% eksportu trafiło do Chin, a zdecydowana większość reszty do Europy. W ciągu ostatnich pięciu lat Rosja dostarczyła do Chin od 15 do 20 milionów m3 tarcicy iglastej rocznie.

Do Europy w 2021 roku trafiło blisko 4,5mln m3 tarcicy iglastej, 20% więcej niż w 2020 roku (3,75mln m3). Głównym odbiorcą rosyjskiej tarcicy iglastej jest Estonia (966.000 m3 w 2021), na drugim miejscu plasują się Niemcy (753.000 m3), a na trzecim Finlandia (676.000 m3). Polska nie jest dużym partnerem Rosji jeśli chodzi o zakup tarcicy iglastej – w 2021 było to 48.000m3 – ale z tendencją wzrostową (30.000 m3 w 2020 roku).

W 2021 r. Rosja wyeksportowała 2,4 mln ton pelletu. Głównym odbiorcą jest Dania – 81% rosyjskiego eksportu (1,96 mln t w 2021 roku) ) Na drugim miejscu jest Belgia – 381.000 t, a na trzecim Wielka Brytania – 145.000 t.

BIAŁORUŚ

Dużo większy wpływ na sytuację na polskim rynku drzewnym będą miały sankcje wobec Białorusi. Białoruś wyeksportowała do Unii Europejskiej 2,57 mln m3 tarcicy iglastej. Głównymi rynkami zbytu były Łotwa (747.000 m3), Litwa (654.000 m3) i Niemcy (355.000 m3). Polska zaimportowała ponad 216.000 m3 tarcicy iglastej, a Białoruś jest od lat jednym z najważniejszych dostawców na rynek Polski.

W najbliższym czasie można spodziewać się sporego zamieszania na europejskim rynku drzewnym. Firmy już poszukują nowych źródeł dostaw. Biorąc pod uwagę już istniejący duży popyt na wyroby drzewne w okresie pandemii, a także wzrastające ceny wyrobów i surowca, możemy spodziewać się kolejnych wzrostów cen. Pytanie, czy klienci końcowi będą gotowi do większych wydatków.

O dynamicznej sytuacji na rynku pelletu drzewnego będziemy mówić podczas VII Forum Pelletu.

By dowiedzieć się więcej czytaj też: 20-21 czerwca 2022r. Zarezerwuj termin na VII Forum Pelletu!


Magazyn Biomasa. W internecie za darmo:

Inne wydania Magazynu Biomasa znajdziesz tutaj. Dlatego kliknij i czytaj!

źródło: Polska Izba Gospodarcza Przemysłu Drzewnego

This post is also available in: polski

ael