System gospodarowania odpadami komunalnymi nadal się nie bilansuje. W 2025 r. gminy wydały na ten cel 15,5 mld zł, podczas gdy wpływy z opłat od mieszkańców wyniosły 14 mld zł. Oznacza to konieczność dopłacenia do systemu blisko 1,5 mld zł z samorządowych budżetów.
„Sprawozdanie z działalności regionalnych izb obrachunkowych i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2025 r.” to ukazujący się corocznie raport Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO). Zawarto w nim także analizę kosztów gospodarowania odpadami.
Koszty rosną szybciej niż opłaty
Już w 2024 r. gminy odnotowały deficyt w obszarze gospodarki odpadowej w wysokości 1 mld zł. W ubiegłym roku dołożyły do zarządzania śmieciami kolejne 1,5 mld zł. Oznacza to, że problem pogłębia się drugi rok z rzędu.
Warto zaznaczyć, że w 2025 r. koszty gospodarki odpadowej wzrosły o 9,6%, a dochody z opłat jedynie o 8%.
Na pogłębiający się deficyt wpływa nie tylko wzrost kosztów funkcjonowania systemu, ale również niepełne wpływy z opłat wnoszonych przez mieszkańców. W ubiegłym roku deficyt wystąpił w 1 088 gminach wiejskich (81,4%), a nadwyżka w 241 gminach tego rodzaju (18%). Kluczowe jest więc nie tylko utrzymanie akceptowalnej stawki, ale też skuteczne dochodzenie należności.
Ogromne inwestycje w Bytomiu. Rośnie nowa instalacja biogazowa w oczyszczalni
Maksymalna ustawowa opłata za odbiór odpadów wynosi obecnie 70 zł od mieszkańca miesięcznie. Większość samorządów unika jednak podwyżek, wskazując zamiast tego na potrzebę wdrożenia systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), rozbudowy infrastruktury i poprawy jakości segregacji.
Zwłaszcza ten ostatni element rodzi wiele trudności. Niewłaściwa segregacja odpadów u źródła utrudnia osiąganie wymaganych poziomów recyklingu, co może skutkować wysokimi karami finansowymi dla gmin.
– Zgromadzone dane obrazują, że gospodarka odpadami komunalnymi stała się trwałym i istotnym w wymiarze finansowym zjawiskiem w gospodarce finansowej samorządów. Wydatki na to zadanie przekroczyły 15 mld zł, co stanowi już ponad 4% wydatków gmin i miast na prawach powiatu – pisze RIO.
Autorzy raportu oceniają, że wydatki na gospodarkę odpadami stały się trwałym i istotnym obciążeniem finansowym dla samorządów. Ponieważ system z założenia powinien się samofinansować, kluczowe pozostaje pytanie o to, jak poprawić jego bilans. Pokrywanie deficytu z innych dochodów gmin ogranicza bowiem środki, które jednostki samorządu terytorialnego mogłyby przeznaczyć na inwestycje lub realizację innych usług publicznych.
Zielona Gmina. Czytaj za darmo w internecie!
Zdjęcie: Archiwum Magazynu Biomasa
Źródło: KRRIO
Newsletter
Bądź na bieżąco z branżą OZE
